Prirodni gas je prirodno nastala mješavina ugljikovodika i drugih gasova, i u poroznim formacijama zemljine kore se često nalazi zajedno sa sirovom naftom. Prirodni gas je gasna smješa različitih ugljikovodika od kojih je najveći udio (veći od 92%) metana (CH4). U manjim količinama prisutni su ostali ugljikovodici (etan, propan, butan i primjese težih ugljikovodika) maximalno 6 %, te ugljični dioksid (CO2) i dušik (N2) maximalno 3%, a moguća je i pojava helija.    Porijeklo, vrsta i udio tih primjesa u prirodnom gasu ovise o vrsti matičnih stijena, o utjecaju magmatskih, odnosno hidrotermičkih procesa u litosferi i o procesima migracije prirodnog gasa. Slobodni prirodni gas se dobija iz gasnih i gasno-naftnih ležišta, bušenjem u zemljinu utrobu do dubina najčešće većih od 1000 metara, pod pritiskom nekad višim i od 300 bara, gdje se nalaze depoziti stari stotinama hiljada godina.

Gas se nakuplja u propusnim slojevima stijena (u čije šupljine se može smjestiti gas), koji su okruženi nepropusnim slojevima (tako da sprečavaju migraciju gasa i drže ga na neki način zarobljenog u propusnim slojevima). Najčešće se nalazi kao gasna kapa u naftnim ležištima, ali nisu rijetka ni čista gasna polja, bez prisutnosti nafte.

Široko je rasprostranjen u sedimentnim, a nalazi se u i eruptivnim stijenama. Pojavljuje se u stijenama nastalim u svim geološkim razdobljima, ali učestalije i obilnije pojave prirodnog gasa počinju sa stijenama iz razdoblja razvoja intezivnijeg života na Zemlji.

Jedna od teorija nastanka prirodnog gasa je organska teorija. Ona se bazira na utvrđenim organskim materijalima u prirodnom gasu, potrebnim za stvaranje ugljikovodika, te rastumačenim hemijskim procesima dozrijevanja organske tvari i stvaranja ugljikovodika, pa tako i prirodnog gasa. Međutim, pronađeni su tragovi ugljikovodika, naročito metana, duboko u granitnim masivima gdje nema organskog materijala, pa se zbog toga smatra da se ne smije potpuno odbaciti ni anorganska teorija o postanku prirodnog gasa.

Propisani kvalitet prirodnog gasa

Nakon što se crpljenjem dovede na zemljinu površinu, prirodni gas se čisti od primjesa kao što su voda, drugi gasovi, ostaci nafte i mehaničke nečistoće, da bi se doveo u granice propisanog kvaliteta. Nakon pročišćavanja, prirodni gas se transportuje gasovodima velikih prečnika u čijem sastavu su kompresorske stanice, skladišta, mjerne i regulacione stanice do primopredajnih stanica, a zatim se sistemima distribucije transportuje do krajnjih korisnika. Pročišćeni prirodni gas je lakši od zraka, bez boje, mirisa i okusa. Iz sigurnosnih razloga, prije nego što stvarno i dođe do krajnjeg korisnika, prije svega u sistemu distribucije, vrši se odorizacija prirodnog gasa, a to je proces u kojem se prirodnom gasu dodaju određene primjese kako bi imao prepoznatljiv miris.

Uobičajeni sastav i toplotna vrijednost uvoznog prirodnog gasa u Bosni i Hercegovini su:

Hemijski sastav :	Komponenta	molarni procenat
CH4	metan C1	minimum 92
C2H6	etan C2	maximum 4
C3H8, C4H10, C5H12	propan C3, butan C4,C4+	maksimum 2
N2 + CO2	azot + ugljični dioksid	maskimum 3

Izgaranje prirodnog gasa

Za potpuno sagorijevanje jedinične zapremine (1m3) prirodnog gasa potrebno je približno 2m3 kisika. Prirodni gas sagorijeva bez dima, bez imalo čađi, ne stvara pepeo. Također, u produktima sagorijevanja nema sumpordioksida niti ugljenmonoksida, te sagorijevanjem ne uzrokuje aero zagađenje.

Osnovne termoenergetske karakteristike

U ovisnosti od njegovog kvaliteta, osnovne termoenergetske karakteristike prirodnog gasa se kreću u sljedećim granicama:

• Wobbeov indeks W= 44,6 do 54,0 MJ/m3
• Gornja toplotna vrijednost Hg = 30,2 do 47,2 MJ/m3
• Donja toplotna vrijednost Hd = 27,2 do 42,5 MJ/m3
• Relativna gustoća d= 0,55 do 0,75 kg/ N m3
• Temperatura paljenja T= 595 do 640 °C